گناباد یکی از مهمترین کانونهای گردشگری مذهبی و آیینی خراسان رضوی و کشور است.
به گزارش اختر شرق؛ رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گناباد گفت: گناباد با برخورداری از مجموعهای غنی از مراسم و آیینهای عزاداری محرم، امروز در سطح ملی به عنوان یک مقصد شاخص در حوزه گردشگری مذهبی شناخته میشود.
حمیدرضا محمودی افزود: در حال حاضر ۱۳ آیین عاشورایی گناباد در تقویم گردشگری کشور به ثبت رسیده و همچنین ۹ آیین عاشورایی دیگر نیز در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور ثبت شده است.
وی با اعلام اینکه این شهرستان در هر دو شاخص، در رتبه نخست استان قرار داده است گفت: در مجموع، با ثبت ۲۴ رویداد گردشگری در تقویم رویدادهای گردشگری کشور، گناباد توانسته رتبه نخست کشور را نیز از آن خود کند؛ جایگاهی که نشان از ظرفیت بالای فرهنگی، اجتماعی و آیینی این شهرستان در سطح ملی است.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گناباد، با اشاره به اینکه این تعداد آیین عاشورایی بیانگر هویت تاریخی و مذهبی مردم گناباد است که آیینهای محرم را با اصالت، مشارکت عمومی و پیوندی عمیق با فرهنگ بومی خود حفظ کردهاند، افزود: آنچه امروز گناباد را متمایز میکند، استمرار آیینهایی است که نسل به نسل منتقل شده و همچنان با شور، معنویت و هویت فرهنگی برگزار میشود.
محمودی با اشاره به بخشی از آیینهای ثبت شده عاشورایی در گناباد گفت: مراسم شبیهگردانی و شبیهخوانی نوقاب، مراسم علمگردانی هیأتهای مذهبی گناباد، آیین عاشورایی نخلگردانی نوقاب گناباد، مراسم آیینی برافراشتن پرچم، مراسم آیینی قتلگاه و تعزیهخوانی روستای حاجیآباد، سوگواره قتلگاه حاجیآباد، آیین عاشورایی حسن حسین بیدخت، آیین عاشورایی نخلگردانی ریاب، مراسم سنتی بیبیگلو یا بیبیگرد نوقاب، مراسم آیینی شام غریبان گناباد، مراسم مرثیهخوانی واویلای روستایمند، آیین عاشورایی نخلگردانی قصبه شهر گناباد و آیین نخلبرداری و نخلگردانی روستای رهن گناباد از جمله مهمترین جلوههای عزاداری و سوگواری این منطقه به شمار میروند.
وی با بیان اینکه گردشگری مذهبی در سالهای اخیر به یکی از گونههای مهم گردشگری فرهنگی تبدیل شده است افزود: گناباد با داشتن چنین آیینهای اصیل و گسترده، میتواند به مقصدی مهم برای علاقهمندان به گردشگری محرم تبدیل شود؛ به ویژه برای افرادی که به دنبال تجربهای متفاوت از حضور در مراسم مذهبی، مشاهده آیینهای بومی و آشنایی با فرهنگ عزاداری در مناطق مختلف کشور هستند.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گناباد با اشاره به ظرفیتهای محرم و آیینهای مذهبی این شهرستان گفت: گردشگری محرم در گناباد صرفاً بازدید از یک مراسم نیست، بلکه نوعی مواجهه با تاریخ، باور، سنت و هویت مردم منطقه است.
گردشگری مذهبی یکی از مسیرهای تقویت اقتصاد محلی
محمودی گفت: گردشگری مذهبی در این شهرستان فقط یک حوزه فرهنگی نیست، بلکه میتواند به عنوان یکی از مسیرهای تقویت اقتصاد محلی نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به نقش مردم در حفظ این میراث معنوی گفت: آنچه این آیینها را متمایز میکند، مشارکت داوطلبانه و صمیمانه مردم در اجرای آنهاست. این آیینها نه تنها به صورت نمادین برگزار نمیشوند، بلکه بخشی از زندگی اجتماعی و اعتقادی مردم هستند و همین موضوع، اصالت آنها را دوچندان کرده است.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گناباد ادامه داد: حضور مردم در برگزاری این مراسم، مهمترین عامل تداوم و ماندگاری آنها بوده و همین مشارکت مردمی سبب شده آیینهای عاشورایی گناباد همچنان با همان هویت و اصالت گذشته برگزار شوند. در واقع این ویژگی، یکی از مهمترین دلایل ثبت و توجه ملی به این آیینهاست.
محمودی گفت: حفظ این آیینها فقط وظیفه یک نهاد خاص نیست، بلکه نیازمند همکاری مردم، هیأتهای مذهبی، نهادهای فرهنگی، رسانهها و دستگاههای اجرایی است تا این سرمایه معنوی برای نسلهای آینده نیز باقی بماند. بدون شک اگر این مسیر با برنامهریزی درست و همکاری جمعی ادامه پیدا کند، گناباد میتواند در آینده نزدیک جایگاه پررنگتری در نقشه گردشگری مذهبی ایران داشته باشد.
