مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد، گفت: در شرایطی که سه سد تأمینکننده آب این کلانشهر از مدار خارج شده و ذخیره سد دوستی به کمتر از دو درصد رسیده است، بازگشت به تعالیم قرآن در پرهیز از اسراف و مدیریت مصرف، مهمترین راهکار عبور از تنش آبی مشهد محسوب میشود.
به گزارش روابط عمومی اداره کل فرهنگ وارشاد اسلامی استان خراسان رضوی، حسین اسماعیلیان در آیین افتتاحیه نوزدهمین نمایشگاه بینالمللی قرآن و عترت با تبیین ابعاد دینی، اجتماعی و مدیریتی مسئله آب، اظهار کرد: در قرآن کریم و روایات اسلامی بهصورت مکرر به ارزش آب و ضرورت مدیریت صحیح مصرف آن اشاره شده و آب بهعنوان رزق الهی و از باارزشترین عناصر حیاتبخش پس از آفرینش انسان معرفی شده است.وی افزود: قرآن کریم آب را نعمتی الهی میداند که باید بهدرستی و بهاندازه مورد استفاده قرار گیرد و در آیه ۱۸ سوره مؤمنون تأکید شده که خداوند آب را به مقدار معین نازل کرده و در زمین قرار داده و بر از بین بردن آن نیز قادر است. این پیام روشن دارد که اگر جامعه در بهرهبرداری از این نعمت الهی دچار اسراف و بیتدبیری شود، امکان محرومیت از آن وجود دارد.مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد با اشاره به روایات اسلامی بیان کرد: در احادیث نقلشده از پیامبر اکرم(ص) و ائمه معصومین(ع)، بهطور مکرر بر پرهیز از اسراف در مصرف آب، حتی در شرایط وفور و فراوانی، تأکید شده است. اهمیت آب صرفاً به شرب و بهداشت محدود نمیشود، بلکه همه ابعاد زندگی و اقتصاد جامعه به این منبع حیاتی وابسته است.اسماعیلیان با اشاره به تأکیدات رهبر معظم انقلاب در زمینه اصلاح سبک زندگی و مدیریت مصرف، عنوان کرد: در سیاستهای ابلاغی و سخنرانیهای متعدد، همواره بر پرهیز از اسراف و مدیریت منابع تأکید شده و حتی در سخنان اخیر پس از جنگ دوازدهروزه، یکی از نکات کلیدی مورد اشاره، پرهیز از اسراف بهویژه در حوزه آب و نیز توجه به ارتباط با خداوند و طلب باران بوده است.وی ادامه داد: بهبود شرایط اقتصادی و ارتقای سطح رفاه عمومی بدون توجه جدی به اصلاح الگوی مصرف ممکن نیست و مدیریت صحیح منابع آب یکی از اصلیترین مؤلفههای تحقق این هدف محسوب میشود.مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد با اشاره به شرایط خاص این کلانشهر اظهار کرد: مشهد بهعنوان دومین شهر پرجمعیت کشور، سالانه پذیرای حدود ۳۰ میلیون زائر است و در برخی مناسبتها مانند دهه پایانی صفر و ایام ولادت حضرت علیبنموسیالرضا(ع)، جمعیت زائران از جمعیت مجاوران نیز فراتر میرود که این امر موجب افزایش قابلتوجه مصرف آب میشود.اسماعیلیان افزود: تأمین آب مشهد بهشدت وابسته به منابع سطحی و سدهاست و منابع زیرزمینی بههیچوجه پاسخگوی نیاز چند میلیون نفر جمعیت این شهر نیست. ازاینرو، وضعیت بارندگی و ذخایر سدها نقش تعیینکنندهای در پایداری تأمین آب دارد و خشکسالی بهسرعت اثر خود را در کاهش ذخایر نشان میدهد.وی با بیان اینکه مشهد طی پنج سال گذشته در شرایط تنش شدید آبی قرار داشته است، تصریح کرد: هر سال میزان ذخایر آبی نسبت به سال قبل کاهش یافته و تابستان سال ۱۴۰۴ یکی از سختترین دورههای تأمین آب در سالهای اخیر بود. با این حال، با اتکال به لطف الهی و مشارکت مردم، از قطع یا جیرهبندی گسترده آب جلوگیری شد.مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد با ارائه آمار مصرف آب در سالهای اخیر گفت: سه سال قبل، پیک مصرف آب در تابستان حدود ۱۱ هزار و ۸۰۰ لیتر بر ثانیه بود، دو سال قبل این رقم به ۱۲ هزار و ۲۰۰ لیتر بر ثانیه رسید و سال گذشته ۱۲ هزار و ۹۴۰ لیتر بر ثانیه ثبت شد. برای تابستان امسال پیشبینی شده بود مصرف به ۱۳ هزار و ۲۰۰ لیتر بر ثانیه برسد که در صورت تحقق، امکان تأمین پایدار آب وجود نداشت.اسماعیلیان افزود: با وجود گرمای بیشتر و افزایش ورود زائران، پیک مصرف تابستان امسال به ۱۱ هزار و ۳۳۵ لیتر بر ثانیه رسید که حتی از برخی سالهای قبل نیز کمتر بود و این موضوع نشاندهنده مشارکت مؤثر شهروندان در مدیریت مصرف است.وی با تأکید بر بیسابقه بودن شرایط فعلی منابع آبی مشهد اظهار کرد: در دو تا سه دهه گذشته چنین وضعیتی تجربه نشده است. از چهار سد تأمینکننده آب مشهد، سه سد تقریباً فاقد ذخیره قابل بهرهبرداری هستند و سد دوستی با ظرفیت اسمی یک میلیارد و ۲۲۰ میلیون مترمکعب، اکنون تنها حدود ۲۳ میلیون مترمکعب آب دارد.مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد خاطرنشان کرد: ادامه مدیریت وضعیت موجود نیازمند برنامهریزی بر مبنای بدبینانهترین سناریوهاست و حتی با امید به بارشهای زمستان و بهار، نمیتوان برنامهریزی را بر اساس خوشبینی انجام داد.اسماعیلیان با اشاره به تجربه سایر کشورها در مدیریت مصرف آب بیان کرد: در بسیاری از کشورها، ابزارهای بازدارنده اقتصادی مانند تعرفههای سنگین موجب اصلاح رفتار مصرفی میشود، اما در ایران آب بایارانه بالا در اختیار مردم قرار دارد و سیاست افزایش شدید قیمتها دنبال نشده است؛ ازاینرو، مهمترین عامل مؤثر در کاهش مصرف، فرهنگسازی و تکیه بر باورهای دینی و قرآنی جامعه است.وی با بیان اینکه سرانه مصرف آب در مشهد از پایینترین ارقام در کشور است، گفت: سرانه فعلی بین ۱۲۰ تا ۱۳۰ لیتر به ازای هر نفر در شبانهروز است، در حالیکه استانداردها نشان میدهد میتوان با حدود ۸۰ لیتر نیز نیازهای شرب و بهداشت را تأمین کرد. در صورت تحقق این الگو، حتی بدون افزایش ذخایر سدها نیز میتوان تابستان سال آینده را بدون بحران پشت سر گذاشت.مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد در پایان با قدردانی از همکاری نهادهای فرهنگی استان، از تدوین نخستین سند بومی فرهنگ بهینهسازی مصرف آب در خراسان رضوی خبر داد و تصریح کرد: این سند در شورای فرهنگ عمومی استان به تصویب رسیده و برای دستگاههای مختلف از جمله ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی تکالیفی تعیین شده است تا با بهرهگیری از ظرفیتهای فرهنگی و قرآنی، حساسیت عمومی نسبت به مدیریت مصرف آب افزایش یابد.
