برنامه بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی با حضور حجت الاسلام علی اکبر سبزیان، مدیرکل کتابخانههای عمومی خراسان رضوی؛ جواد محدثی خراسانی، عضو شورای ادبی نهاد کتابخانههای عمومی کشور؛ نجم الدین گیلانی، استاد و عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد؛ علیرضا قزوه، شاعر و عزیز مهدی شاعر و پژوهشگر حوزه فردوسی با مشارکت کتابخانه مرکزی امام خمینی (قدس سره) مشهد برگزار شد.
به گزارش اختر شرق؛ حجت الاسلام علی اکبر سبزیان، مدیرکل کتابخانههای عمومی خراسان رضوی ضمن مهم شمردن برگزاری برنامههایی با محوریت بزرگداشت شاعران بزرگ زبان و ادبیات فارسی، گفت: نگهداشت زبان فارسی را مدیون فردوسی هستم چرا که او با سرودن اثر فاخری همچون شاهنامه تندیسی بر پایه کاخ رفیعی از نثر در زبان فارسی استوار کرد که پس از گذشت هزاران سال با غرور در فرهنگ زبان فارسی میدرخشد.
وی با اشاره به حکیم خواندن فردوسی اظهار کرد: رهبر معظم ایران در فرمایشات خود میگویند: «حکمت فردوسی از همه جهات و نظرات درباره خدا و اسلام است. فردوسی حکیم است؛ حکمت او اسلامی است و ذرهای از حکمت زرتشتی در آن وجود ندارد. او پدر زبان فارسی و دلباخته حکمت اسلامی است و باید با این دید نگاه کنید که او تنها حماسه سرایی و پهلوانپروری نکرد بلکه در بطن اثر خود به سجایا و فضیلتهای اخلاقی پرداخته است. من موافقم از فردوسی تجلیل و حکمت او تحلیل شود که اگر با نگاه باریک، ظریف و گاهی وسیع به شاهنامه بنگرید جریان یکتا پرستی، توحید و اسلام را خواهید دید».
سبزیان گفت: اگر بعد از گذشت هزاران سال حتی افراد کم برخورد از سواد میتوانند شاهنامه را بفهمند راز آن در نگاشتن زبان ساده و مردمی، مدام خواندن و حفظ این اثر از گزند تحریف و تغییر بوده است.
وی رمز هوشیاری فردوسی را خلق شاهنامه به نظم دانست و عنوان کرد: این کار باعث شد نقال خوانها شاهنامه را نسل به نسل در بین توده مردم رواج دهند.
مدیرکل کتابخانههای عمومی خراسان رضوی گفت: فردوسی در شاهنامه انسان را به خداپرستی دعوت میکند و آن را یگانه راه خوشبختی میخواند، یأس و ناامیدی از رحمت الهی را بدبختی و ناسپاسی از خداوند را هراسناک میداند و هنر بزرگ اوست که این دانایی و توانایی به این شهود را به زیبایی هر چه تمامتر ترسیم کرده است.
وی با اشاره به سخنرانی برتلس، خاورشناس بزرگ روس در برنامه هزاره فردوسی در ایران، خاطرنشان کرد: این خاورشناس بزرگ روس در پایان سخنرانی خود گفت: «مادامی که در جهان مفهوم ایرانی و ایران زمین وجود دارد نام پرافتخار شاعر بزرگ حکیم فردوسی جاوید خواهد ماند. فردوسی شاهنامه را با خون دل نوشت و از این طریق خریدار محبت و احترام ملت ایران شد».
علی اکبر سبزیان از کتابخانههای عمومی برای برگزاری بزرگداشت شاعران و دانشمندان ایران زمین قدردانی کرد و گفت: به عنوان فرهنگسراهای اجتماعی تمام سعی و تلاش کتابخانههای عمومی معرفی و شناساندن مفاخر ایران زمین به مردم و حفظ میراث زبان فارسی است.
در ادامه جلسه جواد محدثی خراسانی، عضو شورای ادبی نهاد کتابخانههای عمومی کشورضمن تشکر از نهاد کتابخانههای عمومی کشور و اداره کل کتابخانههای عمومی خراسان رضوی، عنوان کرد: فردوسی در نوع خود یک مجموعه فرهنگی در تاریخ ادبیات ایران است؛ در واقع فردوسی حاصل قرنها زیست خردمندانه و حکیمانه انسان است.
وی ادامه داد: فضیلت ها، ارزشها و میراث فرهنگی در طول تاریخ در اشعار فردوسی تبلور پیدا کرده است.
محدثی خراسانی با اشاره به جهانی بودن فردوسی و شاهنامه گفت: فردوسی برگزیدهای شاخص برای معرفی ادبیات ایران به جهان است به عبارتی میتوان او را شناسنامه و هویت ایران دانست.
وی رنج سیساله فردوسی را برای سرودن شاهنامه بیشتر از یک عدد در پیشینه سه هزارساله زیست و اخلاق جامعه ایران دانست و گفت: فردوسی همزمان با ورود اسلام و زبان عربی به ایران زیست و سعی کرد در آن وادی زبان فارسی را از ادغام با زبانهای دیگر مصون نگاه دارد.
عضو شورای ادبی نهاد کتابخانههای عمومی کشور بیان کرد: شاهنامه و به تبع آن نقاله خوانی، اجرای نمایشنامه و داستان گویی شاهنامهای از رسانههای قدرتمند انتقال دهنده فرهنگ ایران است.
علیرضا قزوه، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در دهلی هند در ادامه جلسه، مطرح کرد: فردوسی همواره از حکمت گفته است و حکیم کسی است که در خردورزی کامل باشد یعنی باید آموزههایش در حوزه دانش، علم و اخلاقیات در آموزههای زبان فارسی در نهایت باشد.
وی فردوسی را یکی از بزرگترین حماسه سرایان جهان خواند و گفت: فردوسی را میتوان شاعری مدرن دانست چرا که بعد از گذشت هزاران سال از سرودن شاهنامه هنوز هم تازگی، طراوت و تأثیر خود را بر روی آدمیان حفظ کرده است.
قزوه اشعار شاعران هندی را تحت تأثیر عرفان فردوسی دانست و عنوان کرد: فردوسی در شاهنامه از بحث خرد و کلمه خرد بسیار استفاده کرده است به عبارتی ابزار کار فردوسی خرد است.
وی با اشاره به داستان فریدون، تصریح کرد: خرد، دانش و شکیبایی را باید شکار کرد که مستلزم آن داشتن دین (اعتقاد)، خرد، نیک بختی (لطف الهی) و فره ایزدی (ذات انسان) است.
در ادامه عزیز مهدی، شاعری از هند فردوسی را یکی از بزرگترین شاعران زبان و ادب فارسی دانست و گفت: شاهنامه جزء شناخته شدهترین آثار فارسی در جهان است که میتوان به جرأت سرودههای حماسهای هند را تحت تأثیر عرفان، دانش و خرد این اثر بزرگ دانست.
نجم الدین گیلانی، استاد و عضو هیئت علمی گروه تاریخ دانشگاه فردوسی، گفت: شاهنامه و فردوسی یک کتاب و کتابخانه هستند که میتوان از هر بیت آن درس زندگی گرفت.
وی با اشاره به نوشتن شاهنامه در طول سی سال، اظهار کرد: فردوسی از جان و ثروتش بدون هیچ چشمداشتی و فقط با نیروی عشق برای سرودن شاهنامه وقت گذاشت.
گیلانی شاهنامه را نه تنها یک اثر ادبی بلکه تاریخ نگاری از دوران زندگی او دانست و گفت: فردوسی در شاهنامه به ما میگوید اگر تاریخ را فراموش کردهاید بخوانید و بدانید که چه دورانی در زمینه نجوم، معماری، فلسفه و دین در ایران گذشته است.
این عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی با بیان اینکه در جهان مدرنیزه امروزی که ثروت را بهتر از علم میدانند توجه و اهمیت به شاهنامه واجب و لازم است چرا که فردوسی در بیت بیت این اثر ما را به کسب علم و دانش و خرد دعوت میکند، عنوان کرد: شاهنامه سراسر امید است و نوید، عفیف گویی و زیبایی سخن را میتوان در همه جای شاهنامه حس کرد به عبارتی فردوسی در هزاران سال قبل با سرودن شاهنامه جامعه را به علم، دانش، خودآگاهی و جنگ علم علیه ثروت دعوت کرده است.
لازم به ذکر است؛ در حاشیه مراسم امین قوی اندام، نقاش مشهدی به خلق پرترهای از حکیم ابوالقاسم فردوسی پرداخت.